Wanneer het lichaam STOP zegt

 

Wanneer het lichaam STOP zegt

Hooggevoelige en hoogbegaafde mensen en ziek zijn Voor veel mensen is ziek zijn lastig. Voor hooggevoelige en hoogbegaafde mensen is het vaak existentieel ontwrichtend. Niet alleen omdat het lichaam pijn doet of energie tekortschiet, maar omdat ziek zijn hen confronteert met iets wat haaks staat op hun innerlijke drijfveren: stilstand. Een brein dat altijd vooruit wil Onderzoek toont aan dat hoogbegaafde mensen gemiddeld een verhoogde activiteit vertonen in netwerken die betrokken zijn bij probleemoplossend denken, toekomstplanning en betekenisgeving (o.a. Jung & Haier, The Parieto-Frontal Integration Theory, 2007). Dat betekent: zelfs in rust blijft het hoofd actief. Wanneer ziekte plots het tempo bepaalt, ontstaat er een innerlijk conflict: het lichaam vraagt vertraging het brein wil verder het gevoel registreert alles, vaak versterkt Bij hooggevoelige mensen komt daar nog bij dat prikkels – ook interne prikkels zoals pijn, vermoeidheid of onrust – intenser worden ervaren. Ziek zijn wordt dan niet alleen fysiek, maar ook emotioneel en cognitief zwaarder. De zetel als confrontatie Een hele week aan een zetel gebonden zijn klinkt bijna banaal, alsof het vanzelfsprekend is als je ziek bent. En toch raakt zo’n stilvallen iets wezenlijks bij wie leeft vanuit betrokkenheid, idealisme en een diep innerlijk verantwoordelijkheidsgevoel. Er sluipen gedachten binnen die je niet gekozen hebt: doe ik wel genoeg, laat ik mensen nu in de steek, wat als ik even geen vat meer heb op wat er moet gebeuren? Bij hoogbegaafde en hooggevoelige mensen ligt daar vaak een stille pijn. Hun innerlijk vuur brandt fel, hun engagement is groot. Wanneer het lichaam niet mee kan, voelt het alsof dat vuur dooft, terwijl het er in werkelijkheid gewoon is — even zonder vlammen, wachtend tot het opnieuw adem krijgt. De illusie van waarde = productiviteit In onze samenleving is waarde nog steeds sterk gekoppeld aan doen, presteren en zichtbaar bijdragen. Hoogbegaafde mensen hebben dit vaak diep geïnternaliseerd, niet zelden al vanaf jonge leeftijd. Ziekte haalt dat fundament onderuit. Wat blijft er over als je even niets kan “betekenen” voor anderen? Psychologisch onderzoek rond zelfwaardering bij hoogbegaafden (Neihart, 1999) toont aan dat zij extra kwetsbaar zijn voor gevoelens van zinloosheid wanneer hun gebruikelijke competenties tijdelijk niet inzetbaar zijn. Toch ligt precies daar een uitnodiging: waarde loskoppelen van output betekenis loskoppelen van snelheid Vertraagd leven is niet minder leven Ziek zijn dwingt je tot een andere manier van aanwezig zijn. Niet door te doen of te sturen, maar door te blijven waar je bent. Door meer te observeren dan te handelen, meer te voelen dan meteen te willen oplossen. Door even te laten gebeuren wat er is, zonder het naar je hand te zetten. Voor veel hooggevoelige en hoogbegaafde mensen voelt dat ongemakkelijk, soms zelfs beangstigend. Omdat hun natuurlijke neiging net ligt bij vooruitdenken, bij betrokken zijn, bij in beweging blijven. En toch schuilt precies daar ook iets zeldzaams. In het vertragen ontdek je dat verbinding niet verdwijnt wanneer activiteit stopt. Ze verandert van vorm, wordt stiller misschien — en vaak zelfs dieper.