Zoveel meer dan een intakegesprek

 

Zoveel meer dan een intakegesprek

Donderdag sloten we bij Mannaz Academy het schooljaar af. Onze laatste schooldag zit erop en de zomervakantie is begonnen. Elk jaar opnieuw merk ik hoe mijn lichaam dan moet afkicken. Maandenlang wordt mijn dag bepaald door de klok. Op een gewone ochtend betrap ik mezelf erop hoe vaak ik even kijk hoe laat het is. Wanneer komt de eerste leerling? Wanneer start de SOLE? Hoe laat vertrekken we naar toneel? Is het al tijd om te koken? En dan is het plots vakantie. Twee maanden lang hoeft dat allemaal even niet meer. Vroeger waren die eerste weken van de zomervakantie steevast gevuld met lange kennismakingsgesprekken met ouders die interesse hadden om hun kind het volgende schooljaar bij Mannaz aan te melden. Dit is ondertussen het tweede schooljaar dat we dat helemaal anders aanpakken. Geen lange intakegesprekken meer, maar probeerdagen. En hoe langer we op die manier werken, hoe meer ik ervan overtuigd raak dat dit een veel betere manier is om te ontdekken of Mannaz echt bij een kind past.

Een goed gesprek is waardevol, maar vertelt nooit het volledige verhaal

Wanneer ouders contact opnemen met Mannaz, hebben zij meestal al een lange zoektocht achter de rug. Ze vertellen over een kind dat zich verveelt op school, voortdurend onderpresteert, worstelt met perfectionisme of zich niet begrepen voelt. Vaak brengen zij ook verslagen mee van psychologen, CLB-medewerkers of andere hulpverleners. Al die informatie is waardevol en helpt ons om de voorgeschiedenis van een kind te begrijpen. Toch hebben we enkele jaren geleden bewust beslist om onze werking anders te organiseren. Waar we vroeger startten met een lang kennismakingsgesprek, nodigen we kinderen vandaag eerst uit voor een volledige probeerdag. Die beslissing hebben we niet toevallig genomen. Ze is gegroeid vanuit onze ervaring én vanuit wat de ontwikkelingspsychologie ons leert over hoe kinderen zich ontwikkelen en hoe je hen het best leert kennen.

Gedrag is altijd afhankelijk van de omgeving

Een belangrijk uitgangspunt binnen de ontwikkelingspsychologie is dat gedrag nooit los kan worden gezien van de context waarin het ontstaat. Kinderen gedragen zich thuis anders dan op school. Ze reageren anders bij een vertrouwde volwassene dan in een onbekende groep. En ze tonen vaak een heel andere kant van zichzelf wanneer ze eindelijk terechtkomen tussen ontwikkelingsgelijken. Dat geldt zeker voor hoogbegaafde kinderen. Veel van hen hebben geleerd zich aan te passen aan hun omgeving. Sommigen worden opvallend stil. Anderen proberen niet meer op te vallen. Nog anderen ontwikkelen storend gedrag omdat de leeromgeving onvoldoende aansluit bij hun noden. Dat gedrag vertelt dus niet alleen iets over het kind, maar ook over de omgeving waarin het zich bevindt. Daarom vinden wij het belangrijk om een kind niet alleen te leren kennen via verhalen van anderen, maar vooral door het zelf te observeren binnen de context waarin het mogelijk zal deelnemen aan onze Academy.

Observatie geeeft meer informatie dan een gesprek

Binnen de psychologie is directe observatie één van de meest waardevolle manieren om gedrag te begrijpen. Niet omdat gesprekken onbelangrijk zijn, maar omdat mensen – hoe goed bedoeld ook – altijd een interpretatie geven van wat zij zien. Tijdens een probeerdag hoeven wij niets te vragen om veel te ontdekken. We zien hoe een kind een nieuwe uitdaging benadert. We merken of het zelfstandig op onderzoek durft te gaan of liever eerst observeert. We zien hoe het omgaat met open vragen waarop geen vast antwoord bestaat. We merken of het energie krijgt van samenwerken of liever eerst alleen denkt. We zien hoe het reageert wanneer het vastloopt en welke strategieën het gebruikt om een oplossing te vinden. Dat zijn observaties die onmogelijk uit een intakegesprek kunnen ontstaan. Ze vertellen ons niet alleen wat een kind kan, maar vooral hoe een kind leert. En precies dat is voor ons veel belangrijker.

Wanneer talent weer zichtbaar wordt

Dat zien we ook heel duidelijk tijdens een probeerdag. Een kind komt terecht in een kleine groep ontwikkelingsgelijken: jongeren die op een gelijkaardige manier denken, dezelfde nieuwsgierigheid delen en het vanzelfsprekend vinden om diep op een onderwerp in te gaan. Tegelijk krijgt het de ruimte om zelfstandig op onderzoek te gaan, eigen keuzes te maken en vanuit intrinsieke motivatie te leren. En precies dan zien we soms iets gebeuren wat tijdens een intakegesprek onmogelijk zichtbaar wordt. Een kind dat volgens school nauwelijks participeert, begint spontaan vragen te stellen. Een jongere die alle motivatie verloren leek, werkt een hele voormiddag geconcentreerd aan een zelfgekozen onderzoek. Een stille leerling mengt zich plots in een diepgaand gesprek met andere jongeren. Ouders vertellen ons achteraf vaak dat ze hun kind al lang niet meer zo enthousiast hebben gezien. Dat is geen toeval. Onderzoekers zoals Miraca Gross en Linda Silverman beschrijven al jarenlang hoe belangrijk ontwikkelingsgelijken zijn voor hoogbegaafde kinderen. Wanneer zij terechtkomen in een omgeving waar zij zich niet voortdurend hoeven aan te passen aan anderen, worden nieuwsgierigheid, motivatie en cognitieve mogelijkheden vaak veel duidelijker zichtbaar. Precies daarom vertelt een probeerdag ons zoveel meer dan een intakegesprek. We observeren niet alleen hoe een kind vandaag functioneert, maar ook welk potentieel zichtbaar wordt wanneer de leeromgeving eindelijk aansluit bij zijn of haar ontwikkelingsnoden.

Een probeerdag is eerlijker

Een probeerdag helpt niet alleen ons om een kind beter te leren kennen. Hij helpt ook ouders en kinderen om een doordachte beslissing te nemen. Tijdens een kennismakingsgesprek ontstaat gemakkelijk een beeld van hoe een traject bij Mannaz er zou kunnen uitzien. Dat beeld is gebaseerd op verwachtingen, verhalen en indrukken. Een probeerdag vervangt die verwachtingen door een concrete ervaring. Kinderen beleven zelf hoe een SOLE-project verloopt. Ze maken kennis met de groep, de coaches en de manier van werken. Ze ervaren hoe het voelt om een volledige dag samen te werken met gelijkgestemden. Daardoor kunnen ook zij veel beter inschatten of deze manier van leren en samenwerken bij hen past. Ook voor ouders verandert er veel. In plaats van een advies dat uitsluitend gebaseerd is op gesprekken, kunnen wij onze feedback koppelen aan concrete observaties. We bespreken niet alleen wat een kind kan, maar ook hoe het leert, hoe het samenwerkt, waar het energie van krijgt en in welke omgeving het zichtbaar tot bloei komt. Daardoor nemen we samen een beslissing die gebaseerd is op ervaring, observatie en wederzijds vertrouwen.

Een heel bewuste keuze

Daarom kiezen wij bewust voor probeerdagen Dat betekent niet dat kennismakingsgesprekken geen plaats meer hebben. Integendeel. We luisteren nog steeds aandachtig naar de ervaringen van ouders, omdat zij hun kind door en door kennen. Hun verhaal helpt ons om de achtergrond en de voorgeschiedenis te begrijpen. Maar het gesprek is niet langer ons vertrekpunt. Eerst willen we het kind ontmoeten. Niet achter een tafel. Niet via een dossier. Maar terwijl het onderzoekt, denkt, samenwerkt en creëert. Na twee schooljaren merken we dat deze aanpak voor iedereen meer duidelijkheid brengt. Ouders krijgen een realistischer beeld van onze werking. Kinderen voelen zelf of ze zich thuis voelen binnen Mannaz. En wij kunnen veel beter inschatten of onze Academy werkelijk aansluit bij de noden van het kind. Uiteindelijk draait een inschrijving bij Mannaz niet om de vraag of een kind hoogbegaafd genoeg is. De belangrijkste vraag is veel eenvoudiger. Voelt dit kind zich hier op zijn plaats? En kunnen wij de omgeving bieden waarin het opnieuw met goesting kan leren, onderzoeken en groeien? Een probeerdag geeft op die vragen veel betrouwbaardere antwoorden dan een intakegesprek ooit zou kunnen. Daarom kiezen wij vandaag, meer dan ooit, bewust voor probeerdagen als eerste kennismaking met Mannaz.

Schrijf in voor een probeerdag

Schrijf in voor een SOLE-probeerdag