Dus ... ik ben hoogbegaafd. Wat nu?

 

Als je pas later ontdekt dat je hoogbegaafd bent Soms is het een hoogbegaafd kind of kleinkind dat je onverwacht een spiegel voorhoudt: plots herken je in de manier waarop het denkt en functioneert opvallend veel van jezelf. Maar wat doet het met je wanneer je pas op je 40ste, 60ste of zelfs 70ste begint te beseffen dat je misschien zelf hoogbegaafd bent? Een ontdekking die veel verklaart Wie vandaag als kind opvalt door een uitzonderlijk snelle manier van denken, een grote leerhonger of een opvallend sterk redeneervermogen, heeft tenminste een kans dat iemand aan hoogbegaafdheid denkt. Voor wie vijftig, zestig of zeventig jaar geleden opgroeide, lag dat anders. Hoogbegaafdheid werd toen bijna uitsluitend gekoppeld aan uitzonderlijke schoolprestaties. Wie zich verveelde, voortdurend vragen stelde of onderpresteerde, bleef daardoor gemakkelijk onder de radar en werd eerder als ‘lastig’ beschouwd dan als mogelijk hoogbegaafd. Het is dan ook niet vreemd dat sommige mensen pas veel later ontdekken dat ze mogelijk hoogbegaafd zijn. Vaak gebeurt dat via een kind of kleinkind. Tijdens een test of zoektocht naar informatie ontstaat plots herkenning: die snelle verbanden, de behoefte aan autonomie, het voortdurende denken en vragen stellen, de intensiteit waarmee een onderwerp iemand kan bezighouden... het zijn kenmerken die de volwassene ook bij zichzelf herkent. Dat die herkenning juist binnen een familie ontstaat, is geen toeval. Intelligentie heeft een belangrijke erfelijke component en ook hoogbegaafdheid komt daardoor vaker binnen dezelfde familie voor. Wanneer een kind of kleinkind hoogbegaafd blijkt te zijn, is het dus niet zo vreemd dat ouders of grootouders zich beginnen af te vragen of diezelfde aanleg ook bij hen aanwezig is. Je gaat je verleden anders bekijken  Als je op latere leeftijd ontdekt dat je hoogbegaafd bent, is de kans groot dat je ook terugkijkt naar vroeger. En dan kunnen er ineens heel wat puzzelstukjes op hun plaats vallen. Waarom verveelde je je zo vaak op school? Waarom begreep je sommige dingen onmiddellijk, maar kreeg je andere ogenschijnlijk eenvoudige taken maar niet voor elkaar? Waarom stelde je zoveel vragen, ging je voortdurend in discussie of wilde je altijd weten waarom iets moest? Misschien werd je koppig, lastig, lui of ongemotiveerd genoemd. Misschien kreeg je jarenlang te horen dat je veel meer kon dan je liet zien. Of misschien deed je het juist uitstekend, paste je je aan en merkte niemand hoeveel moeite het je kostte om je voortdurend aan te passen aan wat er van je verwacht werd. Ook wanneer je naar je volwassen leven kijkt, kunnen er ineens puzzelstukjes op hun plaats vallen. Waarom je na een paar jaar alweer uitgekeken was op een baan die je aanvankelijk fantastisch vond. Waarom je zo slecht tegen routine kunt. Waarom je hoofd maar blijft doorgaan wanneer iets je interesseert. Waarom je soms moeite hebt met regels waarvan je het nut niet begrijpt of waarom onrecht je zo diep kan raken. En dan kan er naast herkenning ook verdriet komen. Omdat jij je begint af te vragen hoe anders sommige dingen misschien waren gelopen als iemand dit vroeger wel had gezien. Als die leerkracht niet had gedacht dat je lui was. Als iemand had begrepen waarom je zoveel vragen stelde. Als je zelf had begrepen waarom jij je zo vaak anders voelde dan de mensen om je heen.   Je gaat anders kijken naar jezelf Terugkijken naar je verleden is één ding. Maar ontdekken dat je hoogbegaafd bent, verandert ook hoe je vandaag naar jezelf kijkt. Misschien heb je jezelf jarenlang beschouwd als iemand die te veel denkt, te snel verveeld raakt, te kritisch is of moeilijk tevreden te stellen is. Misschien heb je geleerd om bepaalde kanten van jezelf wat af te zwakken omdat je merkte dat anderen ze niet altijd begrepen of waardeerden. En misschien zijn sommige van die oordelen ondertussen zo vanzelfsprekend geworden dat je niet eens meer beseft dat je ze ooit van anderen hebt overgenomen. Dan kan het behoorlijk verwarrend zijn wanneer je plots ontdekt dat eigenschappen die je altijd als een tekortkoming hebt beschouwd, ook bekeken kunnen worden vanuit hoogbegaafdheid.  Precies dat proces werd onderzocht door Tanja Gabriele Baudson en Johanna Fee Ziemes. Zij onderzochten 742 volwassenen tussen 16 en 79 jaar die lid waren van verenigingen voor mensen met een hoge intelligentie. Ze keken daarbij naar de manier waarop deze volwassenen hun hoogbegaafdheid een plaats gaven binnen hun identiteit. Uit hun onderzoek bleek dat het tijd kan kosten om hoogbegaafdheid echt in je zelfbeeld op te nemen. Mensen die nog maar kort wisten of vermoedden dat ze hoogbegaafd waren, gingen daar anders mee om dan mensen die dit al langere tijd wisten. De onderzoekers beschreven dat het proces verschillende fasen doorloopt: van de eerste herkenning tot het moment waarop hoogbegaafdheid gewoon een onderdeel wordt van hoe iemand zichzelf ziet. Als je pas op latere leeftijd ontdekt dat je hoogbegaafd bent, heb je al een heel leven lang een bepaald beeld van jezelf opgebouwd. Deze nieuwe kennis kan ervoor zorgen dat je dat beeld nu anders gaat bekijken. Misschien was je helemaal niet lui, maar haakte je af zodra iets je niet meer uitdaagde. Misschien was je niet lastig, maar had je gewoon behoefte aan een antwoord dat voor jou ook echt klopte. Misschien was je niet te gevoelig, maar beleefde je bepaalde dingen gewoon veel intenser. En wat nu?  Misschien lees je dit artikel en denk je: dit gaat over mij.  Lees over hoogbegaafdheid bij volwassenen. Verdiep je ook in de manier waarop hoogbegaafde volwassenen denken, leren en informatie verwerken. Kijk eens naar je eigen levensloop. Kijk of er een patroon zichtbaar wordt. Hoe was je als kind? Hoe verliep je schooltijd? Waar liep je vast? Waar bloeide je juist helemaal van open? Welke interesses zijn doorheen je leven steeds teruggekomen? In welke omstandigheden functioneer je op je best? Praat erover met iemand die je al lang kent. Een broer of zus, een oude vriend of iemand uit je familie herinnert zich soms dingen uit je jeugd die je zelf allang vergeten bent. Het kan interessant zijn om te kijken welke kenmerken je binnen de familie nog meer herkent. Wil je daarna meer zekerheid, dan kun je je verder laten begeleiden of je cognitieve mogelijkheden laten onderzoeken.   Van vragen naar antwoorden Misschien heeft deze nieuwsbrief iets in beweging gezet. Precies daarom maakten we een korte online cursus voor volwassenen die pas op latere leeftijd ontdekken dat ze mogelijk hoogbegaafd zijn. We leggen uit wat hoogbegaafdheid bij volwassenen betekent en helpen je ontdekken wat je daarvan in je eigen leven terugziet. Je kijkt naar je kindertijd, je schooltijd, je werk, je relaties en de keuzes die je doorheen de jaren hebt gemaakt. Met gerichte vragen en opdrachten ga je zelf op zoek naar patronen en verbanden. Zo krijg je stap voor stap meer inzicht in jezelf en in de manier waarop hoogbegaafdheid doorheen je leven een rol kan hebben gespeeld. Je volgt de cursus volledig online en op je eigen tempo, met alle ruimte om stil te staan bij wat je onderweg over jezelf ontdekt. Wil je graag antwoorden op de vragen die tijdens het lezen van deze nieuwsbrief bij je zijn ontstaan? Ga dan naar hoogbegaafd.org. Daar vind je onze online cursus én kun je verder kennismaken met het platform en de experten die er hun kennis en expertise rond hoogbegaafdheid delen.